Hướng dẫn độ bóng sơn & độ hoàn thiện: từ phẳng đến bóng cao

Vì sao độ bóng quan trọng ngang với màu sơn

Độ bóng của sơn là mức độ sơn trông bóng hoặc phản xạ ánh sáng như thế nào sau khi khô. Sơn có độ bóng thấp như phẳng và mờ sẽ hấp thụ nhiều ánh sáng hơn, nên trông mềm mại hơn và che các khuyết điểm trên tường tốt hơn. Sơn có độ bóng cao hơn như bán bóng và bóng cao phản xạ nhiều ánh sáng hơn, nên nhìn sáng hơn và thường dễ lau chùi hơn.

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng độ bóng cũng ảnh hưởng đến cảm nhận màu. Cùng một màu trắng có thể tạo cảm giác yên bình và “mịn như nhung” khi dùng loại mờ, rồi lại sắc nét và sáng hơn khi dùng bán bóng. Một màu xanh đậm dùng loại phẳng có thể trông đậm và mềm; còn khi dùng loại satin, màu có thể “sống” hơn một chút vì ánh sáng bật ra nhiều hơn.

Không có một “loại hoàn thiện” tốt nhất cho mọi ngôi nhà. Lựa chọn đúng phụ thuộc vào bề mặt, khu vực có lưu lượng người qua lại nhiều không, bạn cần lau chùi thường xuyên đến mức nào, bề mặt có mịn/nhẵn ra sao và bạn muốn không gian có vẻ ngoài như thế nào. Nếu bạn vẫn đang thu hẹp màu sắc, các bộ hướng dẫn màu của chúng tôi có thể giúp bạn bắt đầu từ đúng “khí chất” bạn muốn trước.

• Độ bóng thấp = nhìn mềm mại hơn, dễ “che” khuyết điểm bề mặt
• Độ bóng cao = phản xạ ánh sáng nhiều hơn, thường dễ lau chùi hơn
• Cùng một màu có thể trông khác nhau khi đổi loại độ hoàn thiện

Mỗi loại độ hoàn thiện trông như thế nào

Sơn phẳng hầu như không có độ bóng. Nó tạo cho tường và trần một vẻ ngoài mềm, yên tĩnh, đồng thời che khá tốt các chỗ vá, vết lõm và bề mặt không đều. Nhiều người thích sơn phẳng cho trần và các phòng ngủ ít người qua lại. Điểm đổi lại là sơn phẳng dễ bị xước/bám dấu hơn và có thể không chùi rửa tốt bằng các loại độ bóng cao hơn.

Sơn mờ gần giống sơn phẳng, nhưng thường bền hơn một chút và dễ lau chùi hơn một chút. Nó vẫn giữ vẻ ngoài mềm mại, nên nhiều chủ nhà dùng cho tường phòng khách, phòng ngủ, phòng ăn và các không gian khác nơi bạn muốn màu “giàu cảm xúc” nhưng không quá bóng. Nếu bạn muốn phong cách hiện đại, ít chói lóa, sơn mờ thường là lựa chọn mạnh.

Sơn vỏ trứng có độ phát sáng rất nhẹ, mềm. Đây là một trong những loại hoàn thiện tường phổ biến nhất vì cân bằng giữa vẻ đẹp và tính thực tế. Thường nó che khuyết điểm tốt hơn satin, nhưng lại dễ lau chùi hơn sơn phẳng. Với nhiều ngôi nhà, sơn vỏ trứng là lựa chọn “an toàn” ở mức cân bằng cho tường nội thất.

Sơn satin có độ bóng dễ nhận thấy hơn sơn vỏ trứng. Nó phản xạ ánh sáng đủ để trông mịn hơn và sáng hơn một chút, nên nhiều người dùng ở nơi dự kiến phải lau chùi hoặc bị tác động/hao mòn nhiều hơn, như hành lang, phòng trẻ em, phòng tắm, phòng giặt, phần viền trang trí (trim), hoặc một số loại ốp siding ngoại thất. Lưu ý là sơn satin có thể làm lộ dấu lăn của con lăn, chỗ sửa chữa và bề mặt không đều nhiều hơn so với các loại độ bóng thấp.

Sơn bán bóng có độ bóng đủ để nổi bật. Nó thường được dùng cho trim, cửa, tủ và phòng tắm vì thường chịu tốt với ẩm và việc vệ sinh/lau chùi. Loại sơn này cũng làm nổi bật chi tiết trên phào chỉ và các bề mặt gia công. Điểm trừ là nó làm lộ khuyết điểm rõ ràng, vì vậy khâu chuẩn bị (prep) quan trọng rất nhiều.

Sơn bóng cao là loại độ hoàn thiện tiêu chuẩn bóng nhất. Nó tạo vẻ ngoài đậm, “được đánh bóng”, và có thể rất đẹp trên đồ nội thất, cửa hoặc các chi tiết trim đặc biệt, nhưng không “dễ tha thứ”. Mọi chỗ vá, vết xước do chà nhám và vết lõm đều có thể lộ ra. Sơn bóng cao thường phát huy tốt nhất khi bề mặt ở trạng thái rất tốt và người sơn cẩn thận trong khâu chuẩn bị và thi công.

Chọn độ bóng theo bề mặt: mẹo đơn giản

Cách chọn đơn giản là ghép “độ hoàn thiện” với nhiệm vụ mà bề mặt đó cần làm. Trần thường đẹp nhất khi dùng loại phẳng vì độ bóng thấp giúp giảm chói lóa và che tốt các khuyết điểm nhỏ phía trên. Hầu hết các bức tường nội thất phù hợp với sơn mờ hoặc sơn vỏ trứng, tùy vào mức độ đi lại và nhu cầu lau chùi.

Với các khu vực nhiều hoạt động như bếp, phòng tắm, hành lang, khu vực để giày/dọn bùn (mudroom) và không gian của trẻ em, sơn vỏ trứng hoặc satin thường là lựa chọn thực tế. Với trim, nẹp chân tường (baseboards), cửa, tủ và phần khung bao quanh cửa sổ (window casings), satin hoặc bán bóng là lựa chọn phổ biến vì các bề mặt này được chạm nhiều hơn và sẽ được lợi từ loại sơn mịn hơn, dễ lau hơn. Một số người dùng sơn bóng cao để tạo điểm nhấn ấn tượng, nhưng loại này kén bề mặt hơn và thường không cần thiết.

Ngoài trời, nhiều chủ nhà chọn sơn phẳng, ít bóng, satin hoặc sơn bóng nhẹ tùy theo dòng sản phẩm và tình trạng bề mặt. Siding ngoại thất thường trông đẹp với độ bóng thấp, trong khi cửa và trim có thể cần độ bóng cao hơn một chút để tăng độ bền và độ rõ nét. Điều kiện ngoài trời thay đổi rất nhiều theo khí hậu, ánh nắng, độ ẩm và tình trạng bề mặt, nên sẽ giúp hơn nếu bạn so sánh các sản phẩm dành cho sử dụng ngoài trời trên trang sơn ngoại thất của chúng tôi và tham khảo các thợ sơn địa phương có giấy phép, có bảo hiểm.

Nếu bạn đang sơn lại một căn phòng và chưa biết nên dùng độ hoàn thiện nào, một combo an toàn nhất là: trần sơn phẳng, tường sơn vỏ trứng và trim sơn satin hoặc bán bóng. Đây không phải là lựa chọn duy nhất, nhưng phù hợp với rất nhiều ngôi nhà.

• Trần: thường dùng sơn phẳng
• Phần lớn tường: sơn mờ hoặc sơn vỏ trứng
• Phòng nhiều người: sơn vỏ trứng hoặc satin
• Trim, cửa, tủ: satin hoặc bán bóng
• Sơn bóng cao: phù hợp nhất để tạo điểm nhấn chọn lọc trên bề mặt rất mịn

Nơi độ bóng có thể gây “không như ý”

Lỗi phổ biến nhất là chọn độ bóng nhiều hơn mức bề mặt có thể “gánh”. Nếu tường của bạn có dấu vá, mảng sửa chữa cũ, chênh lệch kết cấu hoặc tường thạch cao còn thô, sơn satin hoặc bán bóng có thể làm các vấn đề đó lộ rõ hơn. Độ bóng thấp thường nhìn đẹp hơn, trừ khi tường ở trạng thái rất tốt.

Một lỗi khác là dùng sơn rất phẳng ở những nơi hay bị bắn nước bẩn, dấu vân tay hoặc cần lau chùi liên tục. Lúc đầu có thể đẹp, nhưng nếu bạn phải vệ sinh thường xuyên, bạn có thể sẽ ước rằng mình đã chọn sơn vỏ trứng hoặc satin. Nhà bếp, phòng tắm, lối vào và không gian sinh hoạt chung thường cần độ bền cao hơn một chút.

Cũng rất dễ “sao chép” độ hoàn thiện từ một bức ảnh trên mạng mà không nghĩ đến ánh sáng trong nhà. Phòng hướng Nam, nắng chiều mạnh hoặc nhiều đèn âm trần có thể làm độ bóng trông sáng hơn dự kiến. Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một dự án sơn nội thất, hãy thử cùng một màu ở hai loại độ hoàn thiện đặt cạnh nhau trước khi quyết định.

• Độ bóng cao làm lộ khuyết điểm nhiều hơn
• Độ bóng thấp có thể khó giữ sạch hơn ở khu vực bận rộn
• Ánh sáng mạnh khiến độ bóng dễ nhận thấy hơn

Cách thử độ hoàn thiện trước khi chốt

Thử nghiệm là cách tốt nhất để tránh hối tiếc. Đừng chỉ dựa vào một miếng sơn mẫu nhỏ xíu hoặc thứ bạn thấy ở nhà người khác. Độ hoàn thiện sẽ thay đổi theo ánh sáng của bạn, bề mặt tường và lựa chọn màu của bạn.

1. Chọn màu trước, rồi thử ít nhất ở 2 loại độ bóng nếu bạn chưa chắc.
2. Quét mẫu sơn lên các khu vực khác nhau trên nhiều bức tường, nhất là các tường có ánh sáng khác nhau trong ngày.
3. Quan sát mẫu vào buổi sáng, buổi chiều, buổi tối và cả khi bật đèn.
4. Lại gần để kiểm tra độ nhám/kết cấu và các khuyết điểm, rồi lùi ra để xem tổng thể.
5. Lau mẫu sơn nhẹ nhàng sau khi đã khô/ổn định nếu độ dễ lau chùi quan trọng với căn phòng đó.

Nếu bạn thuê thợ sơn, hãy yêu cầu họ ghi rõ tên màu, dòng sản phẩm và độ bóng vào bản dự toán trước khi bắt đầu thi công. Điều này giúp giảm nhầm lẫn về sau. HuePort là dịch vụ ghép màu miễn phí, không phải công ty sơn, nên chúng tôi không tự thi công phần sơn, nhưng chúng tôi có thể giúp bạn được ghép đúng màu với các thợ sơn có giấy phép, có bảo hiểm ở gần bạn để bạn có thể so sánh vài báo giá viết.

Chuẩn bị, giá cả và hỗ trợ tìm người thợ

Việc chọn độ hoàn thiện thường ảnh hưởng đến chi phí nhân công hơn nhiều chủ nhà nghĩ. Độ bóng càng cao thì khâu chuẩn bị (prep) thường càng quan trọng. Vá trét, chà nhám, trét khe (caulking), vệ sinh và sơn lót có thể còn quan trọng hơn với satin, bán bóng hoặc bóng cao vì sơn bóng có thể làm lộ khuyết điểm thay vì che chúng.

Nếu bạn trả tiền cho việc sơn chuyên nghiệp, bản thân “độ bóng” thường không phải là yếu tố làm đội chi phí chính. Giá thật phụ thuộc nhiều hơn vào tình trạng bề mặt, khối lượng chuẩn bị, số lớp sơn, loại sơn (grade), kích thước phòng, chi tiết trim hoặc tủ, mức độ tiếp cận, chiều cao, và khu vực của bạn. Như một khung giá tham khảo theo Mỹ, sơn tường nội thất thường vào khoảng $2 đến $6 mỗi bộ diện tích (mỗi ft²), và trim hoặc cửa có thể được tính riêng. Tủ và trim chi tiết có thể tốn hơn vì khâu chuẩn bị và chất lượng hoàn thiện quan trọng rất nhiều. Đây không phải là báo giá.

Với các ngôi nhà cũ xây trước năm 1978, lớp sơn cũ có thể chứa chì. Nếu phần công việc có liên quan đến chà nhám hoặc làm xáo trộn lớp sơn, hãy hỏi thợ sơn sẽ tuân theo các cách làm an toàn liên quan đến chì (lead-safe work practices) như thế nào. Đây là câu hỏi về an toàn dành cho nhà thầu, không phải tư vấn pháp lý hay tư vấn xử lý/phòng ngừa chì từ HuePort.

Để tránh bị tính giá quá cao, hãy để ý các dấu hiệu tính phí mơ hồ, đặt cọc tiền mặt lớn trước, các chiêu “hôm nay chỉ” đi gõ cửa, không có bằng chứng về giấy phép hoặc bảo hiểm, hoặc bị gây áp lực để ký ngay. Hãy yêu cầu có đầy đủ phạm vi công việc, chuẩn bị bề mặt, nhãn/dòng sơn, độ bóng, màu sắc và tổng giá được ghi bằng văn bản trước. So sánh vài báo giá, chọn đơn vị bạn thuê và xác nhận phần việc nhìn đúng như kỳ vọng trước khi trả khoản tiền cuối cùng.