Hiểu về tông màu nền (undertone) của sơn

Tông màu nền là gì, nói đơn giản dễ hiểu

Tông màu nền (undertone) là “màu lặng” nằm bên dưới màu chính mà bạn nhìn thấy đầu tiên. Một miếng sơn mẫu có thể trông như trắng dịu, nhưng tông nền lại có thể nghiêng về vàng, hồng, xanh dương, xanh lá hoặc xám. “Chênh lệch màu” nhỏ đó là lý do vì sao hai loại sơn cùng trông như “trắng” ở cửa hàng có thể cho ra cảm giác rất khác nhau tại nhà.

Tông nền quan trọng vì sơn phủ một diện tích lớn. Trên thẻ mẫu nhỏ, chúng có thể trông khá tinh tế. Trên bốn bức tường đầy đủ, tủ bếp hoặc siding mặt ngoài, chúng dễ thấy hơn rất nhiều. Khi đó bạn có thể thấy một màu xám bỗng ngả tím, hoặc một màu be trông vàng hơn so với bạn tưởng.

Điều này không có nghĩa là sơn “xấu”. Chỉ là màu phản ứng với ánh sáng, các bề mặt xung quanh và kích thước không gian. Học cách nhận ra undertone giúp bạn chọn màu tự tin hơn, thay vì chỉ “hy vọng là nó sẽ tự hợp.”

Vì sao màu sơn thay đổi khi lên tường

Ánh sáng là lý do lớn nhất. Phòng hướng Bắc thường khiến màu trông lạnh hơn và hơi phẳng hơn. Phòng hướng Nam thường nhận được ánh sáng ấm và sáng hơn. Ánh sáng hướng Đông có thể trông mềm vào buổi sáng và mát hơn về sau. Còn hướng Tây có thể trông trung tính hơn vào đầu ngày, rồi ấm lên rõ rệt gần lúc hoàng hôn. Cùng một màu sơn có thể “dịch” theo thời gian trong ngày mà không có gì sai.

Các lớp hoàn thiện khác cũng ảnh hưởng đến những gì bạn nhìn thấy. Sàn gỗ, mặt đá/quầy bếp, gạch, thảm, gạch/brick, ngói/roofing và đồ nội thất có thể kéo màu sơn về hướng ấm hoặc lạnh. Một màu greige đặt cạnh gỗ tông cam có thể trông hồng hơn. Một màu trắng cạnh mặt đá tông rất lạnh có thể bỗng trông ngả kem hoặc ngả vàng.

Độ bóng (sheen) cũng quan trọng. Sơn càng phẳng, ánh sáng càng được tán xạ nên tông nền càng dịu lại. Sơn bóng hơn phản xạ nhiều ánh sáng hơn và khiến sự chuyển dịch màu dễ nhận ra hơn. Nếu bạn vẫn đang chọn độ hoàn thiện, trung tâm colors hub của chúng tôi và các hướng dẫn về sơn nội thất và sơn ngoại thất có thể giúp bạn nhìn tổng thể rõ ràng hơn.

Cách nhận biết undertone trước khi mua sơn theo gallon

Mẹo dễ nhất là so sánh. Màu sơn dễ đọc hơn khi bạn đặt chúng cạnh những màu tương tự khác. Một màu trắng có thể trông sạch sẽ cho đến khi bạn đặt nó bên cạnh một màu trắng “xanh hơn” (bluer white), rồi bỗng trông ngả kem. Một màu xám có thể tưởng như trung tính cho đến khi nó đứng cạnh một màu xám “xanh lá hơn” (greener gray), lúc đó nó có thể trông ngả tím.

Hãy thử so sánh màu theo 3 cách: cạnh giấy trắng sáng, cạnh các lớp hoàn thiện cố định của bạn, và cạnh vài thẻ sơn có tông tương tự. Nhìn chúng trong ánh sáng buổi sáng, buổi chiều, buổi tối và khi bật đèn. Nếu phòng bạn có ánh sáng không đều, hãy di chuyển mẫu từ tường này sang tường khác.

Bạn cũng có thể tự hỏi: màu này cảm giác “tràn nắng” hay “trong bóng râm” hơn? Nghiêng về ấm đỏ-vàng hay nghiêng về lạnh xanh-lục? Bạn không cần dùng thuật ngữ thiết kế thật chuẩn. Chỉ cần nhận ra màu nghiêng theo hướng nào.

Nếu bạn đang bị kẹt ở giữa chừng, đừng vội đặt mua sơn cho cả phòng. HuePort là dịch vụ matching miễn phí, không phải công ty sơn hay cửa hàng sơn. Chúng tôi có thể giúp bạn kết nối với các thợ sơn được cấp phép và đã mua bảo hiểm gần bạn qua get matched, và bạn có thể nhờ họ xem phòng, bề mặt và ánh sáng trước khi quyết định.

Cách test sơn đúng kiểu để tránh bất ngờ

Test là cách tốt nhất để tránh cú sốc màu. Một miếng màu nhỏ là bước khởi đầu, không phải câu trả lời cuối cùng. Nếu có, hãy mua size mẫu; hoặc hỏi cửa hàng sơn địa phương về lựa chọn mua mẫu. Sau đó hãy thử trước khi quyết định mua theo gallon.

1. Chọn 2 đến 4 màu gần giống nhau, đừng chọn 12 màu quá khác biệt.
2. Sơn mẫu lên diện tích lớn, không phải chỉ vài ô vuông nhỏ. Test càng rộng thì đánh giá càng dễ.
3. Dán mẫu lên nhiều hơn một bức tường, nhất là các tường có ánh sáng khác nhau.
4. Để chừa khoảng trống giữa mỗi mẫu để các màu không “trộn” vào nhau khi nhìn.
5. Xem màu cả ban ngày lẫn ban đêm, bật đúng loại đèn bạn thường dùng.
6. Kiểm tra màu khi đứng cạnh sàn, tủ, quầy bếp, phào chỉ và rèm.
7. Sống với màu đó 1 đến 2 ngày rồi hãy quyết định.

Nhiều chủ nhà cũng sơn các tấm mẫu (sample boards) thay vì sơn trực tiếp lên tường. Cách này giúp bạn mang mẫu đi khắp phòng và đặt cạnh gạch, vải hoặc gỗ. Cách này đặc biệt hữu ích nếu bạn chọn màu ngoại thất và muốn mang mẫu đi quanh nhà.

Nếu bạn thuê thợ sơn, hãy xác nhận bằng văn bản trước khi bắt đầu công việc: tên đúng của màu, dòng/series của hãng sơn và độ hoàn thiện nào sẽ được dùng. Điều này giúp tránh nhầm lẫn và giúp mọi người thống nhất từ đầu.

Những bất ngờ undertone thường gặp theo nhóm màu

Màu trắng thường khiến người ta bất ngờ nhất. Một màu trắng có thể nghiêng về vàng kem, hồng nhạt, xám, xanh dương hoặc thậm chí xanh lá. Nếu màu trắng trông quá “gắt” thì có thể nó đang đọc theo hướng lạnh. Nếu nó trông “bơ-bơ” (buttery) quá thì có thể tông nền ấm mạnh hơn mức bạn muốn.

Xám nổi tiếng vì dễ “dịch màu”. Một số màu xám ngả xanh dương, một số ngả xanh lá, một số ngả tím/violet. Greige có thể nghiêng về hồng, be đậm/taupe hoặc vàng tùy theo ánh sáng và những gì ở xung quanh. Các sắc be và nâu nhạt (tan) có thể trông ấm hơn, đục/muddy hơn hoặc “peachy” hơn dự kiến khi đã phủ lên cả một phòng.

Xanh dương và xanh lá cũng có thể thay đổi nhiều hơn bạn nghĩ. Một màu xanh có pha xám có thể cảm giác dịu mát ở một phòng nhưng lại trông xỉn ở phòng khác. Một màu xanh lá có thể tươi mới khi đặt cạnh phào chỉ trắng, nhưng lại quá “xanh mint” nếu cạnh đá hoặc gỗ tông ấm.

Ngoài trời, undertone có thể “lộ” mạnh hơn vì ánh nắng sáng hơn và diện tích sơn lớn hơn rất nhiều. Siding, phào chỉ, gạch, mái ngói và cảnh quan đều ảnh hưởng đến cách màu “đọc”. Hãy test màu ngoại thất ở nhiều mặt của ngôi nhà trước khi quyết định.

Nên chọn độ hoàn thiện nào, và khi nào cần nhờ giúp đỡ

Undertone và độ hoàn thiện đi cùng nhau. Nhìn chung, sơn càng phẳng càng che được bề mặt tường có vân/khuyết điểm tốt hơn và tạo cảm giác dịu. Còn các loại sơn bóng hơn thường dễ lau chùi hơn nhưng lại cho thấy nhiều lỗi bề mặt hơn. Một điểm khởi đầu phổ biến là màu phẳng (flat) hoặc matte cho nhiều trần; eggshell hoặc satin cho nhiều khu vực sinh hoạt và phòng ngủ; và satin, semi-gloss hoặc lựa chọn “dễ lau” hơn cho phào chỉ, cửa, tủ, khu bếp và phòng tắm. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào tình trạng bề mặt, độ ẩm, nhu cầu vệ sinh và vẻ ngoài bạn muốn.

Công đoạn chuẩn bị quan trọng không kém màu. Tường loang lổ, vết ố, chỗ trám/cứng chưa hoàn thiện, sơn bóng cũ và bề mặt thô ráp có thể làm thay đổi cảm nhận màu cuối cùng. Nếu ngôi nhà được xây trước năm 1978, lớp sơn cũ có thể chứa chì. Hãy hỏi bất kỳ thợ sơn nào họ sẽ thực hiện quy trình an toàn liên quan đến chì như thế nào. Đây là câu hỏi an toàn quan trọng, đặc biệt trước khi chà nhám hoặc chuẩn bị nhiều.

Nếu bạn thuê ngoài, hãy chọn thợ sơn có giấy phép và đã mua bảo hiểm, và tự kiểm tra lại. Nhận phạm vi công việc (scope), chuẩn bị bề mặt (prep), hãng/dòng sơn hoặc cấp sơn (brand or grade), độ hoàn thiện, số lớp sơn (number of coats) và giá bằng văn bản. Cẩn thận với cách báo giá mơ hồ, đặt cọc tiền mặt lớn ngay từ đầu, các chương trình “hôm nay chỉ dành cho bạn” đi cửa này sang cửa khác, không có giấy phép hoặc bảo hiểm, hoặc bị gây áp lực phải ký ngay. Hãy so sánh vài báo giá, vì chi phí thực tế phụ thuộc vào bề mặt, mức độ chuẩn bị, số lớp sơn, chất lượng sơn, khả năng tiếp cận công trình và khu vực của bạn. Là hướng dẫn sơ bộ, nhiều công việc sơn nội thất thường rơi vào khoảng vài trăm đô cho một phòng nhỏ đến vài nghìn đô cho nhiều phòng hoặc toàn bộ nội thất; trong khi sơn ngoại thất thường dao động từ vài nghìn đô đến hơn $10,000 cho những ngôi nhà lớn hoặc cần chuẩn bị nhiều. Đây là các khoảng tham khảo chung, không phải báo giá.

HuePort miễn phí cho chủ nhà. Chúng tôi chỉ thu thập các thông tin cơ bản về liên hệ và dự án như tên của bạn, số điện thoại, email (tùy chọn), loại dự án, ZIP, ngôn ngữ bạn thích và ghi chú để bạn có thể nhận phản hồi từ các thợ sơn gần bạn. Nếu bạn muốn được giúp so sánh các lựa chọn, bạn có thể get matched với các thợ sơn trong khu vực của bạn.